อิฐมวลเบาทนไฟไหม ได้กี่ชั่วโมง ช่วยป้องกันไฟหรือไม่

เหตุการณ์เพลิงไหม้เป็นความเสี่ยงที่ไม่มีใครอยากให้เกิดขึ้น แต่สำหรับเจ้าของโครงการ สถาปนิก และผู้รับเหมาก่อสร้าง การเลือกวัสดุที่ช่วยชะลอการลุกลามของไฟถือเป็นอีกหนึ่งปัจจัยสำคัญที่ต้องคำนึงถึงตั้งแต่ขั้นตอนการออกแบบ โดยเฉพาะวัสดุก่อผนังที่เป็นส่วนแบ่งพื้นที่ระหว่างห้องหรือระหว่างอาคาร

หนึ่งในวัสดุที่ได้รับความนิยมอย่างต่อเนื่องคือ อิฐมวลเบา (Autoclaved Aerated Concrete : AAC) ซึ่งนอกจากจะมีจุดเด่นด้านการกันความร้อน น้ำหนักเบา และช่วยลดภาระโครงสร้างแล้ว ยังมีคุณสมบัติด้านการทนไฟที่โดดเด่นกว่าอิฐก่อทั่วไป จึงถูกนำไปใช้อย่างแพร่หลายในบ้านพักอาศัย อาคารสูง โรงงาน และอาคารที่ต้องการระบบป้องกันอัคคีภัย เราจะพาไปทำความเข้าใจว่าอิฐมวลเบาทนไฟได้จริงหรือไม่ ทนได้นานกี่ชั่วโมง รวมถึงงานประเภทใดที่ควรเลือกใช้อิฐมวลเบาเพื่อเพิ่มความปลอดภัยของอาคาร

อิฐมวลเบา คืออะไร ทำไมถึงเป็นวัสดุก่อสร้างที่น่าสนใจ

อิฐมวลเบา หรือ Autoclaved Aerated Concrete (AAC) เป็นวัสดุก่อผนังที่ผลิตจากปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ ทรายละเอียด ปูนขาว ยิปซัม น้ำ และผงอะลูมิเนียม ซึ่งทำหน้าที่สร้างฟองอากาศภายในเนื้อวัสดุ ก่อนนำไปอบไอน้ำแรงดันสูง (Autoclave) จนเกิดผลึกแคลเซียมซิลิเกต ทำให้อิฐมีความแข็งแรง น้ำหนักเบา และมีคุณสมบัติเป็นฉนวนที่ดี

โครงสร้างฟองอากาศขนาดเล็กที่กระจายตัวสม่ำเสมอภายในเนื้ออิฐ ไม่เพียงช่วยลดการถ่ายเทความร้อน แต่ยังช่วยดูดซับเสียง และเพิ่มความสามารถในการทนไฟได้ดีกว่าอิฐก่อแบบดั้งเดิม จึงเหมาะกับทั้งงานผนังภายในและภายนอกอาคาร

นอกจากเรื่องความปลอดภัยแล้ว อิฐมวลเบายังช่วยลดน้ำหนักโครงสร้างได้มากกว่าอิฐมอญประมาณ 2–3 เท่า ทำให้สามารถลดขนาดคาน เสา และฐานรากในหลายโครงการ ส่งผลให้ประหยัดต้นทุนโครงสร้างและช่วยให้งานก่อสร้างดำเนินได้รวดเร็วยิ่งขึ้น

ทำไมอิฐมวลเบาถึงทนไฟได้

หลายคนเข้าใจว่าอิฐมวลเบามีน้ำหนักเบา จึงน่าจะทนไฟได้น้อยกว่าอิฐชนิดอื่น แต่ในความเป็นจริงกลับตรงกันข้าม เพราะคุณสมบัติการทนไฟของอิฐมวลเบาเกิดจากโครงสร้างและกระบวนการผลิตโดยตรง

วัสดุชนิดนี้ผลิตจากวัตถุดิบอนินทรีย์ทั้งหมด จึงไม่มีส่วนผสมที่ติดไฟหรือเป็นเชื้อเพลิง เมื่อเกิดเพลิงไหม้ ตัวอิฐจะไม่ลุกไหม้ ไม่ปล่อยควันพิษ และไม่เกิดก๊าซอันตรายเหมือนวัสดุสังเคราะห์บางประเภท

นอกจากนี้ ฟองอากาศจำนวนมหาศาลที่อยู่ภายในเนื้ออิฐยังทำหน้าที่เป็นฉนวนธรรมชาติ ช่วยชะลอการส่งผ่านความร้อนจากด้านหนึ่งของผนังไปยังอีกด้านหนึ่ง ทำให้อุณหภูมิฝั่งที่ไม่ได้สัมผัสเปลวไฟเพิ่มขึ้นช้ากว่าวัสดุก่อผนังทั่วไป ส่งผลให้ผู้ใช้อาคารมีเวลามากขึ้นในการอพยพ และช่วยลดโอกาสที่เพลิงจะลุกลามไปยังพื้นที่ข้างเคียง

อิฐมวลเบาทนไฟกี่ชั่วโมง ผลการทดสอบ

ผลทดสอบ อิฐมวลเบาทนไฟได้กี่ชั่วโมง

อิฐมวลเบาคุณภาพที่ผ่านมาตรฐานสามารถทนไฟได้ มากกว่า 4 ชั่วโมง (อ้างอิงข้อมูลจาก qcon) ทั้งนี้ระยะเวลาที่แท้จริงจะขึ้นอยู่กับความหนาของผนัง ระบบการก่อสร้าง และการฉาบปูนทั้งสองด้าน

โดยทั่วไป ผนังที่มีความหนามากขึ้นจะสามารถต้านทานการส่งผ่านความร้อนและคงสภาพโครงสร้างไว้ได้นานกว่า จึงมักถูกเลือกใช้ในอาคารที่ต้องการค่าการทนไฟ (Fire Resistance Rating) ตามข้อกำหนดของกฎหมายควบคุมอาคาร

นอกจากการทนไฟแล้ว ความหนาของอิฐยังส่งผลต่อการกันความร้อนและการกันเสียงอีกด้วย ดังนั้นในงานผนังภายนอกหรืออาคารที่ต้องการประสิทธิภาพสูง มักนิยมเลือกใช้อิฐมวลเบาความหนา 10 เซนติเมตรขึ้นไป

ผลการทดสอบความทนไฟของอิฐมวลเบา

จากผลการทดสอบของผู้ผลิตหลายรายพบว่า ผนังอิฐมวลเบาระบบอบไอน้ำแรงดันสูง (AAC) สามารถรักษาสภาพของผนังได้แม้อยู่ภายใต้ความร้อนสูงเป็นเวลาหลายชั่วโมง โดยโครงสร้างไม่ลุกไหม้ และยังช่วยชะลอการส่งผ่านความร้อนมายังอีกด้านของผนังได้อย่างมีประสิทธิภาพ

คุณสมบัตินี้ทำให้อิฐมวลเบาได้รับการเลือกใช้ในโครงการที่ให้ความสำคัญกับความปลอดภัยจากอัคคีภัย เช่น โรงพยาบาล โรงแรม อาคารสำนักงาน โรงงาน และอาคารสูง ซึ่งต้องมีผนังแบ่งพื้นที่เพื่อจำกัดการลุกลามของเพลิง

อาคารและงานโครงการที่ต้องใช้อิฐมวลเบาเพื่อการทนไฟ

ห้องครัวในอาคารพาณิชย์

ห้องครัวเชิงพาณิชย์เป็นพื้นที่ที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดเพลิงไหม้สูง เนื่องจากมีการใช้งานเตาแก๊ส ระบบไฟฟ้า และน้ำมันประกอบอาหารอย่างต่อเนื่อง ผนังที่กั้นพื้นที่เหล่านี้จึงควรเลือกใช้วัสดุที่ไม่ติดไฟและสามารถชะลอการลุกลามของเพลิงได้ ซึ่งอิฐมวลเบาถือเป็นตัวเลือกที่เหมาะสมสำหรับงานประเภทนี้

ผนังกั้นระหว่างยูนิตในคอนโด อพาร์ตเมนต์ และหอพัก

อาคารที่มีผู้พักอาศัยจำนวนมากจำเป็นต้องลดความเสี่ยงจากการลุกลามของไฟระหว่างห้อง การเลือกใช้อิฐมวลเบาเป็นผนังกั้นช่วยเพิ่มเวลาสำหรับการอพยพและลดความเสียหายหากเกิดเหตุเพลิงไหม้ นอกจากนี้ยังมีข้อดีเรื่องการกันเสียง ทำให้เหมาะกับอาคารพักอาศัยทุกประเภท

ผนังกั้นโรงงานและโกดังสินค้า

โรงงานและคลังสินค้ามักมีการจัดเก็บวัตถุดิบหรือสินค้าในปริมาณมาก หากเกิดเพลิงไหม้อาจสร้างความเสียหายอย่างรุนแรง การแบ่งพื้นที่ด้วยผนังที่มีคุณสมบัติทนไฟจะช่วยจำกัดพื้นที่ความเสียหายและเพิ่มความปลอดภัยให้กับบุคลากรภายในโรงงาน

ผนังบันไดหนีไฟ

บันไดหนีไฟถือเป็นเส้นทางอพยพหลักของอาคาร กฎหมายควบคุมอาคารกำหนดให้ผนังของบันไดหนีไฟต้องมีค่าการทนไฟไม่น้อยกว่า 2 ชั่วโมง เพื่อให้ผู้ใช้อาคารสามารถอพยพได้อย่างปลอดภัย การใช้อิฐมวลเบาที่มีความหนาเหมาะสมและก่อสร้างตามรายละเอียดวิศวกรรมจึงเป็นหนึ่งในทางเลือกที่นิยมใช้

อาคารสูงและอาคารขนาดใหญ่

อาคารสำนักงาน โรงแรม โรงพยาบาล และอาคารสูงหลายประเภท มักกำหนดให้ใช้ผนังกันไฟตามมาตรฐานสากล เช่น NFPA หรือข้อกำหนดของวิศวกรผู้ออกแบบ การเลือกวัสดุที่ผ่านการทดสอบด้านการทนไฟจึงเป็นเรื่องสำคัญทั้งในแง่ความปลอดภัยและการขออนุญาตก่อสร้าง

เปรียบเทียบอิฐมวลเบา vs อิฐมอญ vs ผนังเบาในด้านการทนไฟ

คุณสมบัติ	อิฐมวลเบา	อิฐมอญ	ผนังเบา (ยิปซัม)
การทนไฟ	มากกว่า 4 ชั่วโมง*	โดยทั่วไปต่ำกว่า AAC	ขึ้นอยู่กับระบบและจำนวนชั้นแผ่น
การลุกติดไฟ	ไม่ติดไฟ	ไม่ติดไฟ	ขึ้นอยู่กับวัสดุประกอบ
การกันความร้อน	ดีมาก	ปานกลาง	ปานกลาง
การกันเสียง	ดี	ปานกลาง	ดีเมื่อใช้ฉนวน
น้ำหนักโครงสร้าง	เบา	หนัก	เบาที่สุด

*ขึ้นอยู่กับความหนาของผนัง ระบบการก่อ และการฉาบปูน

เลือกอิฐมวลเบาที่ผ่านมาตรฐานทนไฟอย่างไรให้ปลอดภัย

การเลือกอิฐมวลเบาไม่ควรพิจารณาเฉพาะราคา แต่ควรตรวจสอบว่าผลิตภัณฑ์ผ่านมาตรฐานอุตสาหกรรม (มอก.) และเป็นอิฐมวลเบาระบบอบไอน้ำแรงดันสูง (AAC) จากผู้ผลิตที่เชื่อถือได้หรือไม่

สำหรับโครงการที่ต้องการทั้งประสิทธิภาพการกันความร้อนและการรับน้ำหนักของผนัง ควรเลือกเกรดของอิฐให้เหมาะกับลักษณะงาน เช่น อิฐมวลเบาเกรด G2 สำหรับงานผนังทั่วไปที่เน้นการเป็นฉนวน และเกรด G4 สำหรับผนังที่ต้องการกำลังรับแรงอัดสูงเป็นพิเศษ

นอกจากนี้ ควรเลือกความหนาของอิฐให้เหมาะกับตำแหน่งการใช้งาน โดยเฉพาะผนังภายนอก ผนังกันไฟ และผนังบันไดหนีไฟ ซึ่งควรออกแบบร่วมกับวิศวกรและอ้างอิงข้อกำหนดของกฎหมายควบคุมอาคาร

สั่งอิฐมวลเบาทนไฟกับปฐมวัฒนาพาณิชย์ ตัวแทนจำหน่ายอย่างเป็นทางการ

การเลือกอิฐมวลเบาที่มีคุณภาพเป็นเพียงจุดเริ่มต้นของงานก่อสร้างที่ปลอดภัย สิ่งสำคัญไม่แพ้กันคือการเลือกซื้อจากตัวแทนจำหน่ายที่มีสินค้าครบ ได้มาตรฐาน และสามารถให้คำแนะนำตามลักษณะของแต่ละโครงการ

ปฐมวัฒนาพาณิชย์เป็นตัวแทนจำหน่ายวัสดุก่อสร้างที่มีอิฐมวลเบาหลากหลายแบรนด์ชั้นนำ ได้แก่ Q-CON, Super Block, TPI Block, THAICON และ SMART Block พร้อมให้คำแนะนำเรื่องการเลือกเกรด ความหนา และจำนวนอิฐที่เหมาะสมกับบ้านพักอาศัย อาคารสำนักงาน โรงงาน และโครงการขนาดใหญ่ รวมถึงบริการจัดส่งตรงเวลา ช่วยให้การบริหารวัสดุก่อสร้างเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับอิฐมวลเบาและการทนไฟ

อิฐมวลเบาแตกหรือพังเมื่อโดนไฟไหม้นาน ๆ ไหม?

อิฐมวลเบาไม่ลุกติดไฟและสามารถรักษาสภาพโครงสร้างได้ดีเมื่อได้รับความร้อนสูง แต่หากเกิดเพลิงไหม้รุนแรงเป็นเวลานาน ควรให้วิศวกรตรวจสอบสภาพผนังอีกครั้งก่อนนำอาคารกลับมาใช้งาน

ก่อผนังกันไฟด้วยอิฐมวลเบาความหนาเท่าไหร่จึงผ่านกฎหมาย?

ขึ้นอยู่กับข้อกำหนดของประเภทอาคารและค่าการทนไฟที่ผู้ออกแบบกำหนด โดยทั่วไปควรออกแบบร่วมกับวิศวกรและอ้างอิงกฎหมายควบคุมอาคาร ไม่ควรพิจารณาเฉพาะความหนาของอิฐเพียงอย่างเดียว

ถ้าก่ออิฐมวลเบาแล้วไม่ฉาบปูน ทนไฟลดลงหรือไม่?

การฉาบปูนเป็นส่วนหนึ่งของระบบผนังที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพด้านการทนไฟ การกันความชื้น และความแข็งแรงของผิวผนัง ดังนั้นหากต้องการค่าการทนไฟตามที่ออกแบบ ควรก่อและฉาบตามระบบที่ผู้ผลิตแนะนำ

อิฐมวลเบาเกรด G2 กับ G4 ทนไฟต่างกันหรือเปล่า?

ทั้งสองเกรดมีคุณสมบัติด้านการทนไฟที่ดี แต่แตกต่างกันในด้านกำลังรับแรงอัด โดย G2 เหมาะกับงานผนังทั่วไปและเน้นการเป็นฉนวน ส่วน G4 เหมาะกับงานที่ต้องการความแข็งแรงของผนังมากเป็นพิเศษ

ใช้อิฐมวลเบากับผนังบันไดหนีไฟได้หรือไม่?

สามารถใช้ได้ หากออกแบบความหนา ระบบการก่อ และรายละเอียดโครงสร้างให้เป็นไปตามข้อกำหนดของกฎหมายและวิศวกรผู้ออกแบบ เพื่อให้ผนังมีค่าการทนไฟตามที่อาคารกำหนด